آخرین اخبار:
کد خبر : ۶۳۶۴۸۷
۱۰:۵۶

۱۴۰۵/۰۸/۲۷
یادداشت به مناسبت هفته کتاب و کتاب‌خوانی

یک صفحه کتاب، یک نگاه تازه

یادداشت هفته کتاب و کتاب خوانی
کتاب، تمرین آزادی است. آزادی از عادت، از پیش‌داوری، از پاسخ‌های آماده. کسب علم از کتاب نیز به همین آزادی می‌انجامد: علمی که انسان را نه پرحرف‌تر، بلکه دقیق‌تر می‌کند.


به گزارش نوید شاهد سمنان، در روزگاری که خبر با سرعت می‌رسد و با سرعت بیشتری فراموش می‌شود، خواندن کتاب تمرین ایستادن است. نه ایستادن در برابر جهان، بلکه ایستادن در آن؛ با نگاهی که پیش از داوری، فرصت شنیدن می‌خواهد. کتاب شی نیست که در قفسه بماند و منتظر خوانده شدن شود. کتاب وقفه‌ای است که به ما اجازه می‌دهد پیش از آنکه جمله‌ای را رد کنیم، آن را بفهمیم. همین وقفه، آغاز علم است؛ علمی که از کتاب برمی‌خیزد و با شتاب نظر دادن یکی نیست.

کسب علم از کتاب، انباشتن عبارت‌ها در حافظه نیست. علم، نظمی است که در پرسش‌های ما شکل می‌گیرد. کتاب به ما می‌آموزد که دانستن با یقین یکی نیست. دانستن، گاهی تحمل ابهام است؛ گاهی پذیرفتن این واقعیت که یک مسئله می‌تواند از چند زاویه دیده شود. خواندن، ذهن را از تنبلی عادت بیرون می‌آورد. هر صفحه، تمرین دقت است؛ تمرین اینکه به یک استدلال برسیم، آن را بسنجیم و سپس اجازه دهیم استدلال دیگری نیز شنیده شود. این تمرین، همان چیزی است که خواندن را از تماشای بی‌هدف جدا می‌کند. نویسنده طرحی می‌دهد و خواننده آن را با تجربه خود کامل می‌کند. به همین دلیل، یک کتاب برای دو خواننده، دو تجربه متفاوت است: هر خواننده با پیشینه، تجربه‌ها، پرسش‌ها، حال‌وهوا و دقت خودش کتاب را می‌خواند؛ بنابراین آنچه از کتاب می‌فهمد و احساس می‌کند، کاملاً یکسان نیست.

کتاب، ما را در موقعیت دیگری می‌گذارد؛ موقعیتی که شاید هرگز در زندگی روزمره تجربه نکنیم. این جابه‌جایی، همدلی را تمرین می‌دهد. همدلی، مهارتی است که با شنیدن داستان کسی که شبیه ما نیست، رشد می‌کند. خواندن رمان، شعر، تاریخ، فلسفه یا هر شاخه دیگر، مرز‌های خودِ ما را گسترش می‌دهد. کسب علم از کتاب، افزودن واژه‌ها به زبان نیست؛ افزودن افق به نگاه است. وقتی از کتاب چیزی می‌آموزیم، تنها یک نکته تازه به دانسته‌های پیشین اضافه نمی‌شود؛ آرایش دانسته‌های پیشین نیز تغییر می‌کند. این ویژگی کتاب است: علم را از تملک به تمرین تبدیل می‌کند. کسی که فقط اطلاعات جمع می‌کند، در بهترین حالت انباری از پاسخ‌ها دارد؛ اما کسی که از کتاب می‌آموزد، یاد می‌گیرد چگونه پرسش بهتری بسازد. پرسش بهتر، ارزشمندتر از پاسخ آماده است.

خواندن، مهارتی است که با تمرین رشد می‌کند. لازم نیست خواننده از پیش متخصص باشد. مخاطب عام نیز می‌تواند از هر صفحه، چیزی برای فهمیدن بردارد؛ به شرط آنکه عجله را کنار بگذارد. کتاب برای همه نوشته نشده است، اما خواندن برای همه ممکن است. کافی است آغاز کنیم و اجازه دهیم صفحه‌ها آرام آرام ما را با خود ببرند. در این مسیر، کتاب به ما صبر می‌آموزد؛ صبری که در فرهنگ خبریِ امروز، کمیاب است. خواندن، شکل آرام انقلاب درون است. انقلابی بدون شعار، بدون هیاهو، با تغییر تدریجی در نگاه. علمی که از کتاب به دست می‌آید، همراه با فروتنی است؛ چون خواننده کتاب می‌داند که همیشه صفحه‌ای نخوانده باقی می‌ماند و همیشه پرسشی بی‌پاسخ می‌ماند. همین آگاهی، خواندن را از خودبینی دور می‌کند.

کتاب، تمرین آزادی است. آزادی از عادت، از پیش‌داوری، از پاسخ‌های آماده. کسب علم از کتاب نیز به همین آزادی می‌انجامد: علمی که انسان را نه پرحرف‌تر، بلکه دقیق‌تر می‌کند. خواندن، خبری است که در سکوت منتشر می‌شود؛ خبری که شاید در تیتر‌ها دیده نشود، اما در ذهن می‌ماند و چه خبری بهتر از این که آدمی هر روز، صفحه‌ای تازه از خود را کشف کند؟

انتهای متن/


گزارش خطا

ارسال نظر
تازه‌ها
طراحی و تولید: ایران سامانه